MỤC LỤC TẠP CHÍ KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN THÁNG 5 NĂM 2019

Đăng ngày: 25-07-2019 File đính kèm
Số 701* Tháng 5 năm 2019

STT

Tên bài và tác giả

Số trang

1

MÔ PHỎNG NƯỚC DÂNG DỊ THƯỜNG TRONG ĐỢT TRIỀU CƯỜNG THÁNG 12 NĂM 2016 T ẠI TUY HÒA-PHÚ YÊN BẰNG MÔ HÌNH SỐ TRỊ

Nguyễn Bá Thủy1

1Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia

Tóm tắt: Trong nghiên cứu này, hiện tượng mực nước biển dâng cao bất thuờng trong đợt triều cường vào tháng 12 năm 2016 được mô phỏng bằng mô hình tích hợp SuWAT nhằm mục đích xác định các hiệu ứng gây nước dâng dị thường tại khu vực. Trong đó, mô hình SuWAT tính toán nước dâng gây bởi ứng suất gió và ứng suất bức xạ sóng. Trường gió và các tác động trong khí quyển được mô phỏng tái phân tích bằng mô hình WRF . Kết quả cho thấy, mô hình SuWAT mô phỏng khá tốt về diễn biến của nước dâng trong đợt triều cường này, tuy nhiên kết quả còn thiên thấp so với thực tế. Nước dâng do ứng suất sóng chiếm khoảng 32% mực nước dâng tổng cộng tính toán.

Từ khóa: Nước dâng dị thường, ứng suất gió, nước dâng do sóng, Tuy Hòa.

1

2

NGHIÊN CỨU LỰA CHỌN MẠNG LƯỚI TRẠM KHÍ HẬU THAM CHIẾU PHỤC VỤ GIÁM SÁT TÁC ĐỘNG BĐKH CHO KHU VỰC NAM BỘ

Đặng Thanh Mai1

1Tổng cục Khí tượng Thủy văn

Tóm tắt: Mạng khí hậu tham chiếu là mạng bao gồm các trạm khí tượng với mục tiêu giám sát biến đổi khí hậu (BĐKH) và tác động của BĐKH. Mục tiêu của mạng lưới này là cung cấp các quan trắc đồng nhất về nhiệt độ và lượng mưa từ các trạm chuẩn, kết hợp với các quan trắc trong quá khứ để phát hiện và ghi nhận sự thay đổi khí hậu. Nghiên cứu này đề xuất phương pháp và quy trình ước tính số lượng và lựa chọn các trạm khí tượng cho mạng khí hậu tham chiếu, ứng dụng cho vùng khí hậu Nam bộ. Nghiên cứu được thực hiện bằng cách hình thành các mạng giả thuyết từ các trạm trong mạng trạm cơ bản hiện có. Kỹ thuật lấy mẫu lại Monte Carlo được áp dụng cho các trạm trong khu vực để giảm số trạm liên tiếp so với mạng cơ sở. Số lượng trạm tham chiếu thích hợp được xác định là số lượng trạm cần thiết để tạo lại, trong giới hạn sai số được xác định trước, xu hướng nhiệt độ và mưa hàng năm đã quan trắc được trên lãnh thổ. Việc lựa chọn tổ hợp các trạm dựa trên việc phân tích đánh giá các tiêu chí về sai số giá trị trung bình, sai số xu thế biến đổi, hệ số tương quan của yếu tố đánh giá và phân bố theo không gian các trạm. Số lượng và tổ hợp các trạm được xác định riêng cho giám sát các yếu tố nhiệt độ trung bình năm, nhiệt độ cao nhất năm, nhiệt độ thấp nhất năm và tổng lượng mưa. Mạng khí hậu tham chiếu cho khu vực Nam Bộ gồm 11 trạm khí tượng được lựa chọn thỏa mãn mục tiêu xu thế biến đổi nhiệt độ là 0.05oC/thập kỷ và mục tiêu xu thế biến đổi của tổng lượng mưa là 1,0%/thập kỷ.

Từ khóa: Mạng khí hậu tham chiếu, giám sát BĐKH, vùng khí hậu Nam Bộ.

9

3

ĐẶC ĐIỂM BIẾN ĐỘNG TRẦM TÍCH LƠ LỬNG TRONG MÙA LŨ NĂM 2013 TẠI VÙNG CỬA SÔNG VEN BỜ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

Nguyễn Bá Thủy1,Vũ Hải Đăng2

1Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc Gia

2Viện Địa chất và Địa vật lý biển. VAST

Tóm tắt: Đặc điểm biến động theo không gian và thời gian của trầm tích lơ lửng trong mùa lũ năm 2013 tại vùng cửa sông ven bờ đồng bằng sông Cửu Long đã được làm sáng tỏ dựa trên việcp hân tích số liệu độ đục và độ muối của 65 trạm đo mặt rộng trong tháng 9/2013. Số liệu độ đục và độ muối từ mặt đến đáy được đo bằng thiết bị AAQ1183s-IF . Ảnh hưởng của triều đối với các đặc trưng động lực trầm tích lở lửng được phân tích dựa trên số liệu triều dự báo tại khu vực nghiên cứu. Các kết quả phân tích số liệu cho thấy phân bố không gian và thời gian của độ đục tại vùng cửa sông Cửu Long trong mùa lũ chịu ảnh hưởng của hai chế độ động lực chính: chế độ thủy văn tại các cửa sông và chế độ triều. Theo không gian, phân bố độ đục có xu hướng giảm dần từ vùng cửa sông ra vùng ngoài khơi do ảnh hưởng của nguồn trầm tích sông cùng với hoạt động mạnh của thủy triều. Tại vùng cửa sông, độ đục có thể lên tới hơn 800 NTU (Nephelometric Turbidity Units). Phân bố thẳng đứng của độ đục biến đổi phụ thuộc vào vị trí quan trắc và thời điểm quan trắc theo pha triều. Ở một số trạm quan trắc được sự tăng đột biến của độ đục tại lớp sát đáy có thể lên 140 NTU, mặc dù độ muối khá cao và thời điểm đo nằm trong pha triều lên. Hiện tượng này có thể liên quan tới quá trình tái lơ lửng của trầm tích do dòng triều trong pha triều lên. Nhìn chung, các trạm tại khu vực cửa sông Hậu có độ đục cao hơn so với các trạm tại khu vực cửa sông Tiền.

Từ khóa: Động lực trầm tích lơ lửng, độ đục, độ muối, thủy triều, cửa sông Cửu Long

20

4

ĐẶC ĐIỂM MƯA Ở KHU VỰC TRUNG TRUNG BỘ - VIỆT NAM THỜI KÌ 1976-2017

Nguyễn Tiến Toàn1,  Phạm Thị Hương2, Nguyễn Văn Hưởng3

1Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Trung Trung Bộ

2Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN

3Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia

Tóm tắt: Số liệu lượng mưa ngày tại các trạm quan trắc ở 6 tỉnh Trung Trung Bộ thời kỳ từ năm1 976 - 2017 được sử dụng để xác định đặc điểm và xu thế biến đổi của các chỉ số mưa: Lượng mưa ngày cực đại, tổng lượng mưa 5 ngày liên tiếp cực đại, cường độ mưa, số ngày có lượng mưa từ 16mm đến 50mm, số ngày có lượng mưa trên 50mm và số ngày có lượng mưa trên 100mm. Kết quả phân tích cho thấy, trong thời kỳ từ năm 1976 đến 2017, các chỉ số mưa lớn có xu thế giảm ở các tỉnh phía bắc khu vực Trung Trung Bộ (Quảng Bình, Quảng Trị), tăng ở các tỉnh phía nam khu vực Trung Trung Bộ (Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi).

Từ khóa: Đặc trưng mưa, khu vực Trung Trung Bộ.

29

5

ỨNG DỤNG SẢN PHẨM MÔ HÌNH DỰ BÁO THỜI TIẾTP HÂN GIẢI CAO WRF-ARW TRONG DỰ BÁO QUỸ ĐẠO VÀ BÀI TOÁN ĐỊNH HƯỚNG TĂNG CƯỜNG QUAN TRẮC BÓNG THÁM KHÔNG

Phạm Hồng Quang1, Dư Đức Tiến2, Phạm Hồng Công1, Mai Khánh Hưng2, Đặng Đình Quân2

1Trung tâm Tin học và Tính toán, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam

2Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia

Tóm tắt: Bài báo trình bày một số kết quả sử dụng trường dự báo từ mô hình khu vực phân giải cao WRF-ARW làm đầu vào cho mô hình mô phỏng đường đi của bóng thám không, nhằm mục đích định hướng vị trí cần quan trắc cho trước, ví dụ như ngoài Biển Đông hay các vùng núi chưa có dữ liệu quan trắc. Với trường dự báo khí tượng cho trước, mô hình mô phỏng đường đi (trajectory) cho phép truy ngược (backward) để xác định điểm thả bóng thám không ứng với vị trí cần quan trắc cho trước. Các kết quả thử nghiệm ban đầu đối với mode dự báo xuôi (forward) của mô hình mô phỏng đường đi của nghiên cứu trong tháng 4 năm 2019 khi so sánh cụ thể với quỹ đạo của bóng thám không quan trắc của Đài Khí tượng cao không. Bên cạnh đó một số đánh giá bổ sung với kết quả dự báo từ một mô hình mô phỏng đường đi khác (CUSF, Trường đại học Cambridge, Anh Quốc) được thực hiện cho thấy tính phù hợp của mô hình tính toán đường đi trong nghiên cứu và làm tiền đề cho các bài toán định hướng thả bóng thám không tăng cường đến các vị trí định trước trong những nghiên cứu tiếp theo.

Từ khóa: Mô hình WRF-ARW, mô hình hướng, quan trắc thám không.

41

6

THỬ NGHIỆM PHƯƠNG PHÁP ĐỒNG HÓA ĐỘ CAO SÓNG KHU VỰC VEN BIỂN TỈNH PHÚ YÊN

Nguyễn Thị Quỳnh1

1Trung tâm động lực học thủy khí môi trường, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học quốc gia Hà Nội

Tóm tắt: Nghiên cứu sử dụng hai phương pháp đồng hóa Optimal interpolation (OI) và Threed imensional variational analysis (3DVar) kết hợp hai nguồn số liệu sóng thực đo cùng số liệu sóng tái phân tích phục vụ làm trường ban đầu cho đồng hóa. So sánh kết quả đạt được ban đầu trong khoảng thời gian thử nghiệm từ 18/5/2016 - 1/6/2016, giữa số liệu sóng tái phân tích sử dụng làm trường nền cùng kết quả đồng hóa từ các phương pháp trong khoảng thời gian thử nghiệm, cho thấy trường sóng khu vực gần bờ đã được cải thiển, các nốt lưới thuộc khu vực gần bờ đã xuất hiện độ cao sóng do ảnh hưởng kết quả từ nguồn số liệu thực đo, đồng thời kết quả sau khi đồng hóa đã chính xác hóa hơn về pha cũng như độ lớn. Đối với kết quả phân tích từ các phương pháp sử dụng, nói lên mức độ tương quan trên sự tăng dần bán kính ảnh hưởng giữa số liệu thực đo so với số liệu đồng hóa được xếp theo thứ tự tăng dần theo các phương pháp như sau: Phương pháp nội suy 4 điểm < Phương pháp OI < Phương pháp 3DVar.

Từ khóa: Đồng hóa số liệu, phương pháp OI, Phương pháp 3Dvar, Phương pháp nội suy 4 điểm.

49

7

TÓM TẮT TÌNH HÌNH KHÍ TƯỢNG THÁNG 4 NĂM 2019

Trong tháng 4/2019 đã xuất hiện 3 đợt nắng nóng. Nhiệt độ trung bình trong tháng phổ biến cao hơn so với TBNN, trong đó các tỉnh từ Thanh Hóa đến Quảng Bình cao hơn phổ biến cao hơn 3-4oC so với trung bình nhiều năm, nhiều nơi đã quan trắc được giá trị nhiệt độ cao nhất vượt lịch sử quan trắc được trong cùng thời kỳ, đặc biệt tại Hương Khê (Hà Tĩnh) quan trắc được nhiệt độ cao nhất trong ngày lên đến 43,4oC, giá trị này cao nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. Tình hình mưa trong tháng trên đa phần cả nước phổ biến thấp hơn so với TBNN cùng thời kỳ, riêng phía Đông Bắc Bộ có nơi có tổng lượng mưa tháng cao hơn từ 80-100% so với TBNN.

59

Tin tiêu điểm
  • Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Trung Bộ: Đại hội Đảng bộ...

    Hòa chung trong không khí cả nước thi đua chào mừng Đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội XIII của Đảng. Thực hiện kế hoạch và chỉ đạo của Đảng bộ Tổng cục Khí tượng Thủy văn (KTTV) – Bộ Tài nguyên và Môi trường. Ngày 02/6/2020, tại Thành phố biển Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, Đảng ủy Đài KTTV khu vực Trung Trung Bộ đã long trọng tổ chức Đại hội Đảng bộ lần thứ bảy, nhiệm kỳ 2020 – 2025.
  • Các phương án phòng chống cháy rừng mùa nắng nóng

    Những ngày này, nền nhiệt độ trung bình trên địa bàn tỉnh Ninh Bình khoảng 33 đến gần 40 độ C, thời tiết nắng nóng, độ ẩm thấp... là những điều kiện dễ xảy ra cháy rừng.
  • Bão Amanda 'càn quét' qua El Salvador và Guatemala, ít nhất 18 người thiệt...

    Bão Amanda, quét qua El Salvador và Guatemala, đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 18 người và gây thiệt hại lớn về tài sản.
  • Đại hội Chi bộ Văn phòng Tổng cục Khí tượng Thủy văn lần thứ...

    Sáng này 02/6/2020, tại Hà Nội, chi bộ Văn phòng Tổng cục Khí tượng Thủy văn (KTTV) đã tổ chức Đại hội Chi bộ Văn phòng Tổng cục lần thứ V, nhiệm kỳ 2020-2025. Đồng chí Lê Hồng Phong, Ủy viên Ban chấp hành Đảng ủy, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục KTTV tới dự và chỉ đạo Đại hội.
  • 200 hồ chứa thủy lợi hư hỏng nghiêm trọng

    Ngày 1-6, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có công điện gửi UBND thành phố Hà Nội và các tỉnh có đập, hồ chứa thủy lợi về việc tăng cường công tác quản lý, bảo đảm an toàn đập, hồ thủy lợi năm 2020.
  • Nguy cơ cao hỏa hoạn, cháy rừng do nắng nóng kéo dài

    Do ảnh hưởng của nắng nóng gay gắt trong những ngày tới kết hợp độ ẩm trong không khí giảm thấp và gió Tây Nam gây hiệu ứng phơn thổi mạnh, nhiều nguy cơ xảy ra cháy nổ và hỏa hoạn ở khu vực dân cư và nguy cơ cao cháy rừng ở các tỉnh Trung Bộ.
  • Ngăn hiểm họa trong mùa mưa

    TPHCM đang bước vào mùa mưa, theo đó các sự cố, tai nạn như rò rỉ điện, chập điện gây cháy nổ, cây xanh - công trình ngã đổ, dông lốc làm tốc mái nhà, sét đánh… rất dễ xảy ra.
  • Miền Trung chạy đua với công trình phòng chống bão lũ

    Hàng loạt dự án đê, kè ở miền Trung đang đẩy nhanh tiến độ thi công để hoàn thành và đưa vào sử dụng trước mùa mưa bão 2020. Tuy nhiên vẫn còn nhiều công trình trong tình trạng hư hỏng nặng hoặc sửa chữa chắp vá do thiếu vốn.
Tin mới nhất
  • Đại hội Chi ủy chi bộ Trung tâm Ứng dụng công nghệ khí tượng...

    Thực hiện kế hoạch và chỉ đạo của Trung ương về tổ chức Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. Chiều ngày 1/6, tại Hà Nội, Chi ủy chi bộ Trung tâm Ứng dụng công nghệ khí tượng thủy văn (KTTV) đã tổ chức Đại hội nhiệm kỳ 2020-2025.
  • Thời tiết ngày 02/6/2020, Bắc Bộ và Trung Bộ nắng nóng kéo dài

    (KTTV) - Theo Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia, ngày 02/6, do ảnh hưởng của rìa Đông Nam vùng áp thấp nóng phía Tây tiếp tục phát triển mạnh và mở rộng về phía Đông Nam kết hợp với hiệu ứng phơn nên các tỉnh Bắc Bộ và Trung Bộ có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với chỉ số tia UV ở mức gây hại cao.
  • Hạn hán ở Trung Bộ có xu hướng lan rộng

    Từ ngày 1-10/6, tình trạng hạn hán, thiếu nước ở Trung Bộ có xu hướng lan rộng và diễn ra tại các tỉnh từ Bình Định đến Bình Thuận. Trong khi đó, tại các tỉnh Tây Nguyên xu thế hạn hán tiếp tục giảm dần.
  • Bão nhiệt đới Amanda hoành hành tại El Salvador và Guatemala

    Cơn bão nhiệt đới Amanda hoành hảnh tại El Salvador và Guatemala đã làm ít nhất 14 người thiệt mạng, gây lụt lội nghiêm trọng và mất điện trên diện rộng.
  • Người dân vùng “rốn lũ” Hương Khê mong ngóng tuyến kè giữ

    Sau nhiều lần bị trì hoãn do thiếu nguồn lực đầu tư, đầu năm 2020, UBND huyện Hương Khê đã hoàn tất thủ tục, chuẩn bị triển khai Dự án xây dựng công trình kè chống sạt, lở bờ sông Ngàn Sâu, đoạn qua xã Gia Phố (Hương Khê). Thế nhưng một lần nữa dự án lại bị đình trệ bởi những đòi hỏi thiếu chính đáng và không phù hợp với nguyện vọng của phần lớn người dân vùng dự án.
  • Biến đổi khí hậu - Những vấn đề cần giải quyết

    Biến đổi khí hậu (BĐKH) không còn xa lạ đối với đa số người dân Việt Nam và đánh giá được tác động của khí hậu Việt Nam sẽ biến đổi như thế nào trong tương lai, để từ đó làm cơ sở cho việc đề ra các giải pháp, chiến lược và kế hoạch thích ứng với BĐKH, sẽ góp phần phục vụ phát triển bền vững đất nước.
  • Xu hướng ứng phó toàn cầu

    Biến đổi khí hậu (BĐKH) và những ảnh hưởng của nó đã và đang tác động bất lợi trên nhiều lĩnh vực với quy mô toàn cầu.
  • Khắc phục nạn ô nhiễm không khí: Bộ Tài nguyên và Môi trường...

    Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa có cuộc họp giữa một số đơn vị bàn việc xây dựng dự thảo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí tại các đô thị.